


Новото истражување објавено како анкетен труд од Националното биро за економски истражувања (NBER) открива загрижувачки пресврт меѓу младите научници во САД. Сè поголем број докторанти и постдокторанти го менуваат мислењето за својата иднина и според анкетата се повеќе се сомневаат во исправноста на својата одлука дека со запишувањето докторски студии се движат во вистинска насока. Анкетата, спроведена во март 2025 година меѓу 916 научници од 770 биомедицински лаборатории низ САД, покажа драстични промени во ставовите на младите истражувачи за само шест месеци. Процентот на млади научници кои планирале кариера во истражувањата во високото образование падна од 66% на само 44%.Дури 21 процентен поен помалку истражувачи планираат да останат и да работат во САДи бројката паднала од 93% на 72%. Стапката на оние кои биле задоволни или неутрални за нивната одлука да запишат докторски студии се намали од 92% на 76%.Тоа што го гледаме е значително намалување на популацијата научници кои сами сте ги создале. Тие поминале време тука, учеле тука. Го обликувавте овој талент, а тој талент сега ви вели: ’Сакам да си одам’“, изјави Рафаела Садун, професорка на Бизнис школата при Харвард и ко-авторка на студијата.Резултатите од анкетата се дотолку значајни, бидејќи научните истражувања и развојот на универзитетите се историскиот мотор на економскиот раст, иновациите и научната доминација на САД. Иако авторите на студијата напоменуваат дека искажаните намери не мора секогаш во целост да се реализираат, самиот факт што изразениот скептицизам е толку висок претставува сериозен аларм за иднината на глобалната наука. Препреките и загриженоста меѓу младите истражувачи не се ограничени само на САД. Според бројни европски и глобални анкети (како тие на познатото списание Nature, Асоцијацијата на европски универзитети - EUA, и организацијата Eurodoc), академскиот сектор во Европа исто така се соочува со сериозна криза на задржување на талентите. Во земји како Германија, Франција и Италија, над 70-80% од постдокторантите се вработени на краткорочни договори најчесто од 1 до 3 години. Несигурноста на работното место е најчестата причина зошто младите научници ја напуштаат науката по 30-тата година од животот. Заради инфлацијата и трошоците за сместување во европските универзитетски центри, студентските стипендии за докторат во многу земји не се доволни за основна егзистенција. Во Европа постои огромен јаз меѓу бројот на завршени докторанти и расположливите постојани работни места на универзитетите (Principal Investigator или професорски позиции). Помалку од 10% од докторандите во Европа успеваат да добијат постојана академска позиција. Европската Унија и Универзитетите во Европа посветуваат посебно внимание на програмите каде докторантите истражуваат директно во и за потребите на приватниот сектор. Па така, околу 70% - 80% од докторските истражувања во областите како што е фармацијата и ИТ се директно или индиректно применливи во индустријата. Голем дел од нив се финансирани од компании кои бараат конкретни технолошки решенија.Кај фундаменталните науки како што е теоретска физика и математика помалку од 10% - 15% од истражувањата имаат директна примена во форма на производ или услуга во реалниот сектор. Нивната вредност е во проширување на фундаменталното знаење. Хуманитарните и општествени науки имаат помалку од 5% директна комерцијална примена, иако наоѓаат индиректна примена во креирањето јавни политики, образование и општествени иновации. Истражувањата на организацијата CESAER и европските универзитети покажуваат дека само 25% од работодавачите во приватниот сектор сметаат дека самата тема/дисертација на докторантот им е директно корисна. Наместо самата дисертација, индустријата многу повеќе ја вреднува методологијата и вештините што ги стекнува докторантот за време на истражувањето. Кога се гледа генералниот просек на сите факултети, помалку од 20% од докторските истражувања имаат директна примена во индустријата како готов производ или технологија. Сепак, над 70% од докторандите кои преминуваат во реалниот сектор тврдат дека специфичните истражувачки методологии што ги научиле на докторатот се директно применливи во нивната секојдневна работа.




















